CENTRUM SZTUKI MIASTA
ZAKRES - PROJEKT KONCEPCYJNY - ARCHITEKTURA
POWIERZCHNIA - 6807 M²
ROK - 2020
Centrum Sztuki Miasta w Katowicach to autorska koncepcja budynku użyteczności publicznej opracowana jako praca inżynierska. Projekt, zlokalizowany w dzielnicy Dąb w sąsiedztwie terenów dawnej KWK Gottwald, łączy funkcje kulturalne, społeczne i rozrywkowe. Zamiast instytucji poświęconej jednej dyscyplinie zaproponowano otwarte środowisko, w którym wystawy, koncerty, projekcje, warsztaty, działania performatywne i spotkania mogą odbywać się równolegle.
Założeniem projektu było przybliżenie sztuki osobom o zróżnicowanych potrzebach i doświadczeniach kulturalnych. Elastyczne przestrzenie umożliwiają organizację wydarzeń kuratorskich, ale pozostają również dostępne dla inicjatyw oddolnych, młodych twórców i niezależnych artystów. Pracownie, sala prób muzycznych, przestrzenie spotkań oraz ogólnodostępna kawiarnia uzupełniają program, tworząc miejsce przeznaczone zarówno do obserwowania sztuki, jak i jej aktywnego współtworzenia.
Centralnym elementem układu jest atrium prowadzone przez wszystkie kondygnacje. Jego idea nawiązuje do szybu kopalnianego: podobnie jak szyb służył do transportowania wydobywanego surowca, atrium rozprowadza sztukę i związane z nią wydarzenia na kolejne poziomy budynku. W jego wnętrzu umieszczono scenę widoczną z poszczególnych kondygnacji. Dzięki temu architektura pozwala na jednoczesne uczestnictwo w wydarzeniu z różnych perspektyw, a system nagłośnienia może rozszerzać jego obecność na pozostałe części obiektu.
Parter zaprojektowano jako wielofunkcyjną przestrzeń zdolną przyjmować układ galerii, widowni, sali koncertowej lub miejsca wydarzeń społecznych. Wyżej znajdują się balkon dla publiczności, taras pozwalający przenieść działania artystyczne na zewnątrz oraz kolejne elastyczne powierzchnie ekspozycyjne i warsztatowe. Najwyższą kondygnację wraz z atrium przykrywa przeszklona konstrukcja, która doprowadza naturalne światło do wnętrza budynku i eksponuje jego stalowy szkielet.
Dynamiczną formę bryły kształtuje nadwieszona kondygnacja oparta na stalowych kratownicach. Rozwiązanie konstrukcyjne pozostaje jednocześnie czytelnym odniesieniem do infrastruktury kopalnianej i technicznego dziedzictwa Śląska. Ten sam rodowód ma ciemna tuba mieszcząca schody ruchome, prowadzona wzdłuż elewacji jako element komunikacji i charakterystyczny znak obiektu. Żelbetowe trzony, stalowe konstrukcje nadwieszeń oraz transparentne fasady tworzą architekturę, w której przemysłowa historia Katowic staje się punktem wyjścia dla współczesnej instytucji kultury.
Budynek powiązano z projektowaną przestrzenią publiczną, tarasami i ogrodem kawiarni, rozszerzając jego program poza obrys architektury. Centrum nie funkcjonuje wyłącznie jako miejsce prezentowania ukończonych dzieł, lecz jako przestrzeń powstawania sztuki, wymiany myśli i budowania relacji społecznych. Twórczość, dialog i dziedzictwo przemysłowe spotykają się tu w wielofunkcyjnej strukturze otwartej na różne formy uczestnictwa.